Solidarność Wielkopolska - Powalczmy o wyższe płace
Powalczmy o wyższe płace
Poniedziałek 9 maja 2011

Płaca minimalna w Polsce powinna zależeć od wielkości PKB, a nie od widzimisię polityków – twierdzi „Solidarność” i występuje z inicjatywą ustawodawczą w tej sprawie.

Ruszył zegar

7 kwietnia br. projekt ustawy o wynagrodzeniu minimalnym, przygotowany przez ekspertów Komisji Krajowej, wraz z podpisami 1500 obywateli popierających tę ideę trafił do Marszałka Sejmu RP Grzegorza Schetyny. 20 kwietnia 2011 r. Marszałek przyjął zawiadomienie o utworzeniu Komitetu Obywatelskiego Inicjatywy Ustawodawczej ustawy o zmianie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Pełnomocnikiem Komitetu został Piotr Duda, zastępcą Henryk Nakonieczny.

Teraz w ciągu 3 miesięcy należy zebrać 100 000 podpisów obywateli popierających ideę podniesienia minimalnego wynagrodzenia za pracę. W chwili obecnej wynosi ono 1386 zł.

Celem ustawy jest stopniowe podwyższanie minimalnego wynagrodzenia  do wysokości 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w tempie zgodnym z tempem wzrostu gospodarczego.

Projekt nie ogranicza swobody negocjowania minimalnego wynagrodzenia w Komisji Trójstronnej ani zawierania korzystniejszych rozwiązań w układach zbiorowych pracy.

 

Co to jest płaca minimalna

Płaca minimalna to określona przez prawo wysokość wynagrodzenia, poniżej której pracownik zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy nie może być opłacany. W Polsce poziom minimalnego wynagrodzenia ustalany jest od 1956 r. Obecnie regulacje prawne wyznaczające tryb i sposób jego określania zawarte są w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

Zgodnie z zapisami ustawy, wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę jest corocznie przedmiotem negocjacji w ramach Komisji Trójstronnej. Rada Ministrów do dnia 15 czerwca każdego roku przedstawia Komisji propozycję wysokości minimalnego wynagrodzenia w roku następnym wraz z terminem zmiany wysokości tego wynagrodzenia. Po otrzymaniu tych propozycji Komisja ma miesiąc na uzgodnienie wysokości minimalnego wynagrodzenia. Jeżeli związki zawodowe, pracodawcy i strona rządowa nie osiągną porozumienia w tym terminie, Rada Ministrów do 15 września sama ustala wysokość minimalnego wynagrodzenia wraz z terminem zmiany tej wysokości w drodze rozporządzenia.

 

 

Rząd nie szanuje uzgodnień

Może się jednak zdarzyć i tak, że Komisja Trójstronna ustali wysokość minimalnego wynagrodzenia, a Rada Ministrów odrzuci to ustalenie. Do takiej sytuacji doszło w 2010 r., gdy NSZZ „Solidarność” i inne związki zawodowe, pracodawcy oraz strona rządowa podpisali porozumienie w sprawie wysokości płacy minimalnej w 2011 r. na poziomie 1408 zł, a Rada Ministrów to porozumienie odrzuciła, ustalając płacę minimalną na poziomie 1386 zł.

To był kolejny przykład jawnego lekceważenia przez rząd dialogu społecznego. Dlatego przy wsparciu NSZZ „Solidarność” zawiązał się Komitet Obywatelski Inicjatywy Ustawodawczej w sprawie podniesienia płacy minimalnej, czyli powiązania jej ze średnim wynagrodzeniem w gospodarce, tak aby w perspektywie niedługiego czasu płaca minimalna osiągnęła poziom 50 proc. średniego wynagrodzenia. W ten sposób wysokość tej płacy zostanie uzależniona od wzrostu gospodarczego, a nie od decyzji polityków.

 
O inicjatywie ustawodawczej

Obecnie płaca minimalna wynosi 1386 zł. To bardzo mało, jeśli uwzględni się rosnące w zastraszającym tempie ceny, coraz wyższe opłaty za mieszkanie i media. Podwyższenie płacy minimalnej jest konieczne z uwagi na trudną sytuację finansową pracowników o najniższych dochodach. Minimalne wynagrodzenie na obecnym poziomie powoduje, że ci ludzie nie mogą sobie pozwolić na zaspokojenie nawet podstawowych potrzeb życiowych. Wśród polskich pracowników - pracujących ciężko w pełnym wymiarze czasu pracy - rośnie ubóstwo i wykluczenie społeczne. Jak wynika z danych GUS, odsetek pracowników żyjących w rodzinach, w których poziom wydatków był niższy od minimum egzystencji wyniósł w 2010 r. 12%.

Z przeprowadzonych badań wynika, że pracownik mający na utrzymaniu żonę wychowującą małe dziecko i otrzymujący w 2010 r. minimalne wynagrodzenie (1317 zł brutto), zasiłek na dziecko (68 zł) oraz zwrot podatku (ulga na dziecko 50 zł) może zapewnić swojej rodzinie życie tylko na poziomie minimum egzystencji obliczonego przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.  Minimum uwzględnia jedynie te potrzeby, których zaspokojenie nie może być odłożone w czasie, a konsumpcja niższa od tego poziomu prowadzi do biologicznego wyniszczenia.

Dlatego trzeba pilnie doprowadzić do nowelizacji ustawy o minimalnym wynagrodzeniu w celu jego zwiększenia i znaczącej poprawy jego relacji do przeciętnego wynagrodzenia. Co ważne – trzeba wypracować mechanizm, który pozwoli na większą dynamikę wzrostu minimalnego wynagrodzenia także w sytuacji, gdy nie dojdzie do porozumienia w ramach Trójstronnej Komisji ds. Społeczno – Gospodarczych, a rząd nie będzie zainteresowany poprawą sytuacji dochodowej najniżej wynagradzanych pracowników.

 

Zdaniem projektodawców stopniowe podwyższanie płacy minimalnej do wysokości 50% przeciętnego wynagrodzenia powinno odbywać się w tempie  zgodnym ze wzrostem gospodarczym. To znaczy: wysokość minimalnego wynagrodzenia będzie ulegała szybszemu zwiększaniu w przypadku wzrostu PKB o co najmniej 3%, natomiast jeśli wzrost gospodarczy będzie niższy lub będzie miał wartość ujemną, minimalne wynagrodzenie będzie ustalane według dotychczas przyjętych zasad.

 

Skutki dla budżetu

Jakie będą skutki finansowe proponowanej ustawy dla budżetu państwa? Według danych otrzymanych z Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej koszty wynikające z podwyższenia minimalnego wynagrodzenia za pracę z tytułu ustawowego relacjonowania niektórych świadczeń do wysokości minimalnego wynagrodzenia wyniosą, ok. 2,32 mln zł za każde 10 zł podwyższające wysokość minimalnego wynagrodzenia.

Tymczasem podniesienie płacy minimalnej tylko o 10 zł zapewni budżetowi państwa, dzięki odprowadzanym do kasy państwa podatkom i składkom, 14,39 mln zł dodatkowych wpływów (1). Faktyczne wpływy budżetowe będą wyższe, ponieważ obliczenia te oparto tylko na liczbie osób zatrudnionych w podmiotach gospodarczych zatrudniających powyżej 9 osób. Poza tym przy wzroście minimalnego wynagrodzenia obejmować będzie ono większy procent zatrudnionych. Wzrosną też wpływy budżetowe z podatku VAT.

 

Jakie będą skutki dla rynku pracy?

Analiza funkcjonowania minimalnego wynagrodzenia w Polsce przeprowadzona  w 2007 r. przez prof. Zofię Jacukowicz (2) z Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych nie potwierdza istnienia alternatywy: niskie płace albo bezrobocie. Nie stwierdzono zależności pomiędzy wysokością minimalnego wynagrodzenia ani wysokością płacy przeciętnej a sytuacją na rynku pracy.

Według autorki opracowania płaca minimalna może się przyczyniać do łagodzenia napięć społecznych. Jednak, aby spełniała te funkcję powinni ją otrzymywać pracownicy za prace proste i lekkie. Tymczasem z badań przeprowadzonych przez Instytut wynika, że wśród pracowników pobierających najniższe wynagrodzenie znajdują się nie tylko pracownicy pomocniczy (np. sprzątaczka, pomoc kuchenna, pakowacz, portier), ale również robotnicy produkcyjni lub pracownicy fizyczni, pracownicy wykonujący ciężkie prace w budownictwie (np. kopacz, murarz, stolarz) oraz pracownicy na stanowiskach nierobotniczych (np. laborant, sekretarka, handlowiec, pracownik bhp).

 

(1) Zakładając, że liczba osób zatrudnionych zarabiających równo lub poniżej minimalnego wynagrodzenia wynosi 335,8 tys – dane GUS w zawarte w opracowaniu „Struktura wynagrodzeń według zawodów w październiku 2008 r.

(2) Z. Jacukowicz „Analiza minimalnego wynagrodzenia za pracę”, IPiSS, W-wa 2007.

Oprac. bn, źródło: www.solidarnosc.org.pl

 

·        

Płaca minimalna w krajach UE

Minimalne wynagrodzenie  w krajach Unii Europejskiej, w których istnieją odpowiednie regulacje prawne.

 

Państwo UE
   

Minimalne wynagrodzenie 2011 r.

(w euro)

Luksemburg
   

1758

Irlandia
   

1462

Holandia
   

1424

Belgia
   

1415

Francja
   

1365

Wielka Brytania
   

1139

Grecja
   

863

Hiszpania
   

748

Słowenia
   

748

Malta
   

665

Portugalia
   

566

Polska
   

349

Czechy
   

319

Słowacja
   

317

Łotwa
   

282

Węgry
   

281

Estonia
   

278

Litwa
   

232

Rumunia
   

157

Bułgaria
   

123

 

·        Dane Eurostat oraz FedEE (styczeń 2011)

·        Stawki zostały zaokrąglone do pełnego Euro

 

·         

 

Poprzyj obywatelski projekt ustawy o wzroście płacy minimalnej, który przewiduje jej wzrost do 50% przeciętnego wynagrodzenia. Przyjęcie rozwiązania proponowanego przez „Solidarność” oznaczałoby, że obecnie płaca minimalna wynosiłaby nie 1386 zł, lecz 1700 zł.

Złóż swój podpis na liście znajdującej się w Zarządzie Regionu Wielkopolska NSZZ „Solidarność” w Poznaniu przy ul. Metalowej 7 lub w siedzibach organizacji zakładowych „S”.

Listę można pobrać także ze strony internetowej www.placaminimalna.pl, gdzie znajduje się również obywatelski projekt ustawy.
 

oprac. bn, źródło www.solidarnosc.org.pl